متقاعدین افغان: نبود معاش تقاعد، رمضان را به ماه دشواری تبدیل کرده است

شماری از متقاعدین در افغانستان می‌گویند که به دلیل عدم دریافت حقوق تقاعد شان به یکی از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه در این ماه رمضان مبدل شده‌اند.

آنان در صحبت با رادیو آزادی می‌گویند، درحالی‌که رمضان ماه همدلی و کمک به نیازمندان است، اما آن‌ها حتی برای تهیه افطاری و مصارف ابتدایی خانواده نیز با مشکل روبه‌رو هستند و نیاز فوری به کمک دارند.

موسی احمد که پس از حاکمیت دوبارهٔ طالبان تا کنون حقوق تقاعد خود را دریافت نکرده، روز جمعه ۱۵ حوت در صحبت با رادیو آزادی گفت: "ماه رمضان را بسیار به مشکل می‌گذرانیم، اقتصاد ما ضعیف است، به سختی گذاره می‌کنیم. وقتی پیسه نباشد و تقاعد را هم ندهند، پول از کجا کنیم؟ توان تهیه افطاری و سحری را نداریم، بسیار به مشکل چیزی پیدا می‌کنیم و گذاره می‌کنیم."

میرویس صالح‌زاده، یکی دیگر از متقاعدین نیز از وضعیت مشابهی سخن می‌زند.

او افزود: "در این ماه مبارک رمضان اگر به خانه هر متقاعد داخل شوید، به شمول خانه خودم، نان ندارند، روزی ندارند که به خود و اولادهای خود بدهند، برای افطار غذا ندارند، همه چیز روی هم رفته مشکل است."

نورضیا، یکی دیگر از متقاعدین نیز می‌گوید که ماه رمضان امسال را در تنگدستی سپری می‌کند.

او می‌افزاید: "ماه رمضانی است که به بی‌پولی و بدون مصرف تیر می‌شود، بغیر از این‌که صبر کنم دیگر چاره ندارم. وقتی پول نباشد زنده‌گی چی قسم خوب تیر شود؟ وقتی پول باشد سر خود مصرف می‌کنی در یک مریضی و ناجوری و اگر نباشد فقط باید صبر کنی."

در همین حال، انجمن متقاعدین افغانستان می‌گوید که در مرحله بررسی اسناد شمار زیادی از متقاعدین، کسانی‌که در زمان جمهوری مخلوع حقوق تقاعد خود را دریافت کرده‌اند، مستحق تقاعد شناخته نمی‌شوند.

افندی سنگر، رئیس این انجمن در صحبت با رادیو آزادی گفت: "پول تقاعد تا زمانی‌که متقاعد زنده باشد به او پرداخت می‌شود و اگر وارثین داشته باشد، آنان می‌گیرند؛ اما حالا کسانی‌که حتی دو سال هم در زمان جمهوریت پول تقاعد گرفته باشند، مستحق شناخته نمی‌شوند."

پیش از این، شماری از متقاعدین در ماه جدی در صحبت با رادیو آزادی گفته بودند که حقوق بازنشسته‌گی خود را به دست آورده‌اند، اما مبلغ پرداخت شده بسیار کمتر از حق اصلی آنان بوده است.

وزارت مالیه طالبان در ماه جدی گفته بود که تاکنون ۱۱ هزار متقاعد مستحق دریافت حقوق تقاعد شناسایی شده‌اند.

بر اساس معلومات انجمن متقاعدین افغانستان، شمار متقاعدین ملکی و نظامی در کشور بیش از ۱۷۰ هزار نفر است.

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در خزان سال ۱۴۰۳ با صدور فرمانی موضوع پرداخت حقوق متقاعدین را به محاکم راجع کرد و گفت که متقاعدین برای اثبات حق تقاعد خود باید به محاکم اختصاصی حقوق تقاعد مراجعه کنند.

اما انجمن متقاعدین افغانستان در همان زمان اعلام کرده بود که متقاعدین نیازی ندارند برای گرفتن حق خود به محاکم عارض شوند و در مسیر ادارات و محاکم سرگردان بمانند.

بر اساس قوانین پیشین در افغانستان، افرادی‌که به سن ۶۵ ساله‌گی رسیده باشند یا ۴۰ سال خدمت انجام داده باشند، واجد شرایط بازنشسته‌گی دانسته می‌شوند.

با این حال، در حکومت طالبان سیستم بازنشسته‌گی لغو شده و در حال حاضر حق بازنشسته‌گی نیز از معاش کارمندان دولتی کسر نمی‌شود؛ موضوعی‌که به گفته شماری از متقاعدین و کسانی‌که به تقاعد نزدیک اند، آیندهٔ نظام تقاعد را با ابهام جدی روبه‌رو ساخته است.