از خطوط لوله شوروی تا کریدورهای انرژی اوراسیا: صادرات گاز روسیه به ایران از طریق جمهوری آذربایجان

روسیه و ایران به اجرای توافقی دیرینه و چندین ساله در زمینه صادرات گاز طبیعی نزدیک‌تر شده‌اند. مقام‌های دو کشور تأیید کرده‌اند که جمهوری آذربایجان به‌عنوان مسیر ترانزیتی ترجیحی برای صادرات گاز روسیه به ایران انتخاب شده است؛ مسیری که یادآور صادرات گاز طبیعی ایران به اتحاد شوروی از طریق همین کریدور در دهه ۱۹۷۰ است. روسیه و ایران به اجرای توافقی دیرینه و چندین ساله در زمینه صادرات گاز طبیعی نزدیک‌تر شده‌اند. این پروژه بخشی از بازآرایی گسترده‌تر ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی اوراسیا پس از جنگ اوکراین خواهد بود؛ فرایندی که در آن روسیه در تلاش است مسیرهای صادرات انرژی خود را بازتعریف کند، در حالی که ایران نه‌تنها به دنبال کاهش ناترازی داخلی گاز طبیعی خود است، بلکه می‌کوشد جایگاه ژئواکونومیکی و نقش ترانزیتی خود را در شبکه‌های انرژی منطقه‌ای تقویت کند. دکتر ولی کالجی، نویسنده و پژوهشگر مطالعات روسیه، آسیای مرکزی و قفقاز در مقاله ای تحلیلی که در ۵ آگوست ۲۰۲۶ در موسسه آسیای مرکزی و قفقاز در ایالات متحده آمریکا منتشر شده است،[۱] به تحلیل و ارزیابی این توافق گازی بین ایران و روسیه پرداخته است.