Жаҳон туризми 2025: 10 триллион евролик рекорд қайд этилди
Жаҳон туризм индустрияси 2025 йилни тарихидаги энг юқори кўрсаткичлар билан якунлади. WTTC баҳолашича, саёҳат ва туризмнинг умумий иқтисодий ҳиссаси тахминан 10 триллион евро атрофига (яъни глобал ЯИМнинг 10,3 фоизига) тенглашган ва ўтган йилга нисбатан 6,7 фоиз ўсган.
WTTC раҳбарияти бу соҳанинг таъсирини янада очиқроқ таърифлади: туризм глобал меҳнат бозорида катта “иш берувчи”га айланиб, миллионлаб одамларни иш билан таъминлаяпти. Ташкилот раҳбарларидан бири Глория Гевара “агар туризм алоҳида мамлакат бўлганида, дунёдаги энг йирик иқтисодиётлардан бири бўларди” деган мазмунда фикр билдирган.
2025 йил давомида халқаро саёҳатлар ҳам сезиларли кўпайган: 1,5 миллиарддан ортиқ одам хорижга йўл олгани, 2024 йилга нисбатан саёҳатчилар сони яна ўсгани қайд этилмоқда. Бу тренд туризм пандемиядан кейин тўлиқ тикланганини ва ҳатто янги суръатга чиққанини кўрсатади.
Европа “локомотив” бўлиб қолди
Европада туризмнинг иқтисодиётга таъсири 2,5 триллион еврога яқинлашиб, минтақа ЯИМининг 10 фоизига тенг даражага чиққан. WTTC ва халқаро кузатувларда Европа ҳамда айрим Осиё йўналишлари (хусусан, Япония) туристик оқимни ўзига кучли тортаётгани алоҳида урғуланади.
Испанияда рекорд: турист ҳам, сарф ҳам кўпайди
Европа ичида энг кўзга кўринган мисоллардан бири — Испания. Reuters маълумотига кўра, мамлакат 2025 йилда 97 миллионга яқин хорижий сайёҳни қабул қилиб, рекорд натижа қайд этган. WTTC прогнози эса туризмнинг умумий иқтисодий таъсири 260 миллиард евро атрофига чиқишини, соҳанинг ЯИМдаги улуши катта эканини кўрсатган.
Нега АҚШ “истисно” бўлди?
Туризм ўсиши дунёнинг кўплаб ҳудудларида кузатилганига қарамай, АҚШда кирувчи туристлар оқими ва уларнинг сарфи пасайгани ҳақида бир неча манба ёзди. Reuters WTTC баҳоларига таяниб, АҚШда 2025 йилда хорижий меҳмонлар сони 6 фоизга камайгани, чет эллик туристлар сарфи ҳам пасайганини қайд этади.
Хулоса шундай: 2025 йил туризм учун “энг баланд чўққи” бўлди. Аммо бу чўққида янги саволлар ҳам пайдо бўляпти — айрим давлатларда инфратузилмага босим, “ортиқча туризм” хавфи, хавфсизлик ва виза сиёсатлари таъсири. Демак, 2026 йилда кураш фақат сайёҳ сони учун эмас, сифатли хизмат, қулай қоидалар ва барқарор ривожланиш учун ҳам бўлади.