Сеул суди собиқ бош вазир Хан Док Суни 23 йиллик қамоққа ҳукм қилди
Жанубий Кореяда 2024 йил декабр ойидаги ҳарбий ҳолат билан боғлиқ сиёсий инқироз атрофидаги энг кескин суд қарорларидан бири чиқди. Сеул марказий туман суди собиқ бош вазир Хан Док Суни собиқ президент Юн Сок Ёлнинг ҳарбий ҳолат жорий этишга уринишига алоқадор иш бўйича 23 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилди.
Суд нима учун жазони оғирлаштирди?
Судга кўра, гап оддий “сиёсий хатолик” ҳақида эмас — ҳолат исён (ўзини тўнтаришга уриниш, “self-coup”) сифатида баҳоланди. Тергов ва суд материалларида Хан Док Су қарорни “қоғозда қонуний кўрсатиш”га хизмат қилган ҳаракатларга аралашгани таъкидланади: хусусан, қарорни расмийлаштириш учун шартли “кабинет жараёни”ни легитимлаштириш, ҳужжатлар билан манипуляция, айрим далилларни йўқ қилиш ва кейинчалик судда ёлғон кўрсатма бериш каби эпизодлар тилга олинган.
Энг кўп муҳокама қилинган жиҳатлардан бири — ҳарбий ҳолат фармони билан боғлиқ ҳужжатлар масаласи. Айрим манбаларда Хан Док Су фармонни орқа сана билан қонунийлаштиришга уриниш контекстида тилга олинади.
Прокуратура 15 йил сўраган, суд 23 йил берди
Қизиғи шундаки, айблов томони 15 йиллик жазони талаб қилган, аммо суд бу ишни давлат тизимлари ва демократия учун “ўта хавфли сценарий” деб баҳолаб, анча қаттиқроқ ҳукм чиқарди. Ҳукм эълон қилингач, Хан Док Су суд залининг ўзида ҳибсга олингани хабар қилинди.
Собиқ бош вазир эса айбловларни рад этиб, ҳарбий ҳолат режаларидан бехабар бўлганини айтган ва қарор устидан шикоят қилишини билдирган.
Ҳаммаси нимадан бошланган эди?
Эслатиб ўтамиз, 2024 йил 3–4 декабрь кунлари собиқ президент Юн Сок Ёл ҳарбий ҳолат эълон қилиб, буни “Шимолий Корея таҳдиди” каби баҳоналар билан изоҳлаган. Бироқ парламент тез орада бу қарорни бекор қилган, кейин эса Юн Сок Ёлга нисбатан импичмент жараёнлари бошланган.
Ўша сиёсий бўрондан кейин Хан Док Су маълум муддат президент вазифасини бажарувчи сифатида ҳам ишлаган, кейин унинг импичменти бўйича алоҳида қарорлар ҳам бўлгани қайд этилган.
Юн Сок Ёл иши ҳам давом этяпти
Манбаларга кўра, Юн Сок Ёлга оид бир қатор ишлар ҳали ҳам судларда кўрилмоқда: у аллақачон айрим эпизодлар бўйича қамоқ жазосини олган, бошқа йўналишда эса прокуратура ўлим жазосини ҳам талаб қилаётгани ҳақида хабарлар бор.
Бу қарор нимани англатади?
Бу ҳукм Жанубий Корея учун “чегара”ни аниқ қилиб қўяди: давлат бошқарувидаги ҳар қандай ғайриқонуний куч сценарийлари кейинчалик “сиёсий тортишув” эмас, жиноий жавобгарлик сифатида қайтиши мумкин. Келаси ойларда апелляция жараёнлари ва Юн Сок Ёл иши бўйича кейинги қарорлар мамлакат сиёсатига яна катта таъсир кўрсатиши эҳтимоли юқори — қисқаси, бу сериалнинг янги сериялари ҳали олдинда.