«Арслон наъраси» операцияси: Эрон олий раҳбарияти қандай яксон этилди?
Эрон режимини биргина ҳаво ҳужуми билан батамом фалаж қилиб қўйиш режаси устида Исроил разведкаси қарийб бир йил давомида бош қотирган. 28 февраль тонгида бошланган оммавий авиазарбалар Теҳроннинг юрагига — ҳукумат мажмуасига йўналтирилди.
Режимнинг «боши кесилди»
Ўша вақтда мажмуада Эрон олий ҳарбий-сиёсий раҳбариятининг муҳим йиғилиши бўлиб ўтаётган эди. Зарбалар натижасида мамлакат олий раҳнамоси Оятуллоҳ Али Хоманаий, Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси қўмондони Муҳаммад Пакпур ва мудофаа вазири Азиз Носирзода каби шахслар ҳалок бўлди. Бу воқеани ҳарбий таҳлилчилар «классик бошсизлантириш операцияси» деб аташмоқда.
Бункердаги «айғоқчи» ким эди?
Маълумотларга кўра, ҳужумнинг муваффақиятида АҚШ Марказий разведка бошқармасининг (МРБ) ҳиссаси катта бўлган. Разведка хизмати бир неча ой давомида Эрон етакчиларининг ҳар бир қадамини кузатиб, йиғилишнинг аниқ вақти ва жойини Исроилга етказган.
Ҳарбий эксперт Антон Мамедовнинг фикрича, бу ерда нафақат юқори технологиялар, балки «жонли разведка» (агентура) ҳам муҳим рол ўйнаган. Эрон ҳукумати ичида ёки резиденцияга хизмат кўрсатувчи ходимлар орасида Исроилга маълумот узатиб турган «кўрсичқон» бўлгани эҳтимоли жуда юқори. У нишоннинг бинога кириши ва йиғилиш тугамагунча чиқмаслигини тасдиқлаган бўлиши мумкин.
Нима учун ҳужум кундузи амалга оширилди?
Экспертларнинг таъкидлашича, Исроил авиациясининг куппа-кундузи ҳужум қилиши атайлаб танланган стратегиядир:
-
Психологик босим: Бутун дунё кўз ўнгида пойтахт марказига зарба бериш режимнинг мутлақ заифлигини кўрсатиш эди.
-
Ишонч намойиши: Исроил ўз ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини бостириш қобилиятига 100 фоиз ишонган.
Юқори технологиялар ва ҳарбий маҳорат
Ҳужумда 200 дан ортиқ самолёт иштирок этган бўлиб, улар Эроннинг ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини шунчалик тез бостирганки, рақиб жавоб беришга улгурмаган.
«Бу XXI аср ҳарбий санъатининг намунасидир: агентура разведкаси, техник кузатув ва ўта аниқликдаги қуролларнинг мукаммал уйғунлиги», — дейди Антон Мамедов.
Экспертнинг қўшимча қилишича, бундай нишонларга зарба беришда хатога йўл қўйиб бўлмайди, чунки хатолик «сиёсий фалокат»га олиб келиши мумкин эди.
Сизнингча, Эрон олий раҳбариятининг йўқ қилиниши минтақадаги кучлар мувозанатини бутунлай ўзгартириб юборадими ёки янги раҳбарият эски сиёсатни давом эттирадими?
Бу каби долзарб хабарларни биринчилардан бўлиб билиш учун zamin.uz ни кузатишда давом этинг.
