Англияда VAR учун янги қадам футболни бутунлай ўзгартириши мумкин
Футболда видеоҳакам тизими атрофидаги баҳслар ҳали тингани йўқ, аммо қоидалар яратиш билан шуғулланувчи IFAB бу йўналишда яна бир муҳим бурилиш қилди. Расмий қарорга кўра, энди мусобақалар VAR орқали нотўғри берилган бурчак тўплари, иккинчи сариқ карточкадан кейинги четлатишлар ва нотўғри шахсга кўрсатилган карточкаларни қайта кўриб чиқиш имконига эга бўлади. Бу ўзгаришлар футболда майда, аммо ўйин тақдирини ўзгартириб юбориши мумкин бўлган эпизодларга янада катта эътибор қаратилганини кўрсатади.
Бироқ Англияда бу билан чекланиб қолишмоқчи эмас. Британия матбуоти хабар беришича, Англия футбол ассоциацияси ҳозир янада қизиқ ва баҳсли ташаббус — мураббийлар учун “челленж” тизимини синовдан ўтказиш ғоясини муҳокама қилмоқда. Бу тизимга кўра, офсайд каби аниқ ва объектив қарорлар аввалгидек VAR назоратида қолади, аммо фол, қўл билан ўйнаш ёки жазо тайинлаш каби баҳсли ва талқинга очиқ ҳолатлар бўйича қайта кўриб чиқиш жараёни мураббий ташаббуси билан бошланиши мумкин.
Хабарларда айтилишича, ҳар бир жамоа бош мураббийига бир ўйин давомида икки марта “челленж” қилиш ҳуқуқи берилиши мумкин. Агар видеотакрордан кейин мураббийнинг эътирози ўринли деб топилса, у бу ҳуқуқни сақлаб қолади. Агар шикоят нотўғри чиқса, челленжлардан бири йўқолади. Яъни бу тизим шунчаки баҳсни кўпайтириш учун эмас, балки мураббийни ҳам масъулият билан қарор чиқаришга мажбур қиладиган механизм сифатида кўрилмоқда.
Бу ғоянинг асосий мақсади ҳам тушунарли: VAR ҳар бир майда вазиятга аралашаверса, ўйин суръати тушиб кетади, мухлислар эса асабийлаша бошлайди. Янги модель эса фақат ҳақиқатан ҳам мураббий муҳим деб ҳисоблаган эпизодларни қайта кўриб чиқишга йўл очиши мумкин. Шу орқали кераксиз тўхташлар камайиши, ўйин ритми эса табиийроқ сақланиши кутилмоқда.
Ҳозирча бу тизим қачон ва қаерда амалий синовдан ўтказилиши аниқ эмас. Бироқ хабарларда қайд этилишича, бундай модель тўлақонли VAR инфратузилмасини талаб қилади. Шу сабабли уни пастки лигаларда эмас, балки камералар, техник база ва видеотаҳлил имконияти тўлиқ бўлган мусобақаларда синаб кўриш эҳтимоли юқорироқ. Айрим манбалар эҳтимолий синов майдони сифатида Англия аёллар Суперлигаси каби турнирларни ҳам тилга олмоқда.
Қисқаси, футбол яна бир муҳим ўзгариш остонасига келиб қолди. IFAB аллақачон VAR ваколатини кенгайтирди, Англия эса бу тизимни янада “ақлли” ва мақсадли қилиш йўлини излаяпти. Агар мураббийлар челленжи ҳаётга татбиқ этилса, бу футболда нафақат ҳакамликка, балки тактика ва ўйин бошқарувига ҳам янги боб очиши мумкин. Майдонда энди фақат футболчилар эмас, мураббийларнинг бир зумда чиқарган қарори ҳам ҳал қилувчи аҳамият касб этадиган давр келиши ҳеч гап эмас.