British Museum değil Anadolu müzesi
İngiltere’nin dünyaca ünlü müzelerinde antik Anadolu medeniyetleri ve Osmanlı’ya ait çok sayıda eser bulunurken, son dönemdeki çalınma ve kayıp haberleri, Türkiye başta olmak üzere birçok ülkeyi buradaki tarihi eserlerini geri almak üzere girişimlerini yoğunlaştırmaya itti. British Museum’daki kayıp çalıntı haberlerinin ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Zeynep Boz, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla müzeye mektup yolladı. Mektupta, çalıntı haberlerinin ardından müzedeki Anadolu eserlerinin durumu hakkında bilgi talep edilirken, bunların Türkiye’ye iadesi istendi.
GİRİŞİNDEKİ ASLANLAR DA MUĞLA’DAN
British Museum’un en dikkat çekici bölümünü Türkiye’nin antik şehirlerinden getirilen eserlerin sergilendiği 15 ile 23 numaralı salonlar arasındaki galeriler oluşturuyor. Bu galeriler arasında tamamen Muğla’dan getirilen tarihi eserlerin oluşturduğu iki salon bulunuyor. Antik dünyanın 7 harikasından biri sayılan “Halikarnas Mozolesi” kalıntıları, bu ismin verildiği 21 numaralı salonda sergileniyor. “Nereidler Anıtı” galerisinde bugün Muğla’daki Ksanthos Antik Kenti’nden getirilen diğer eserler de sergileniyor. British Museum’un ziyaretçilerini, ana giriş kapısının hemen içinde 2 aslan heykeli karşılıyor. Halikarnas Mozolesi kazısından çıkarılan iki aslanı geçip müzenin merkezindeki 2. Elizabeth Büyük Salonu’na ulaşan ziyaretçiler, yaklaşık 2 metreye 3 metre büyüklüğündeki Knidos Aslanı’nı görebiliyor.
3. SELİM’İN KILICI MÜZEYE SATILDI
British Museum’un İslam eserleri bölümünde de tüm İslam dünyasından getirilen eserler yer alıyor. Edward Beghian adlı “bağışçının” müzeye sattığı eserler arasında Sultan 3. Selim’in kılıcı da var. Osmanlı sanatı ve kültürüne ilişkin eserlerin sergilendiği “İslam Dünyası” salonunda, İstanbul’daki Mimar Sinan eseri Çinili Hamamı’nın çinileri, koleksiyoner John Henderson’un ölümünün ardından bağışladığı çini eşyalar ile müzenin ilk yöneticilerinden Augustus Wollaston Franks’ın bağışladığı ya da satın aldığı eserler bulunuyor. British Museum’da ayrıca Gümüşhane’de bulunan bronz Afrodit heykelinin başı, Hatay’da bulunan Kral İdrimi heykeli ile Türkiye’de bulunmuş çok sayıda tarihi eser mevcut.
Sultanların portresinden Eyüp Sultan’ın çinilerine
Londra’daki Victoria ve Albert Müzesi (VA) dünyanın her yerinden getirilen sanat eserlerini bünyesinde barındıran bir müze olarak dikkati çekiyor. Bu müzede de Türkiye’den götürülen birçok eser yer alıyor. Fatih Sultan Mehmet’in İtalyan Gentile Bellini’ye yaptırdığı portrenin de sergilendiği müzede, çok sayıda Osmanlı sultanına ait çizimler görülebiliyor. Türk sanatına ait halı ve tekstil bölümlerinin yer aldığı müzede çiniler de sergileniyor. Müzede sergilenen tam çini paneller arasında Eyüp Sultan Türbesi, Edirne Sarayı ve Piyale Paşa Camisi’nden paneller yer alıyor. Dikkat çekici bir diğer eser ise İstanbul’daki Fuat Paşa Konağı’ndan bütün halde taşınmış çini şömine. Oxford Üniversitesinin 350 yıllık Ashmoleon Müzesi’ndeki yaklaşık 120 bin eserden 1700 kadarının Türkiye’den götürülmüş veya Türkiye ile alakalı olduğu belirtiliyor.
